BEGIN:VCALENDAR
VERSION:2.0
PRODID:-//Instituti i Shëndetit Publik - ECPv4.6.14.1//NONSGML v1.0//EN
CALSCALE:GREGORIAN
METHOD:PUBLISH
X-WR-CALNAME:Instituti i Shëndetit Publik
X-ORIGINAL-URL:https://www.ishp.gov.al
X-WR-CALDESC:Events for Instituti i Shëndetit Publik
BEGIN:VEVENT
DTSTART;VALUE=DATE:20190506
DTEND;VALUE=DATE:20190507
DTSTAMP:20260829T124944
CREATED:20190503T120634Z
LAST-MODIFIED:20190503T120634Z
UID:9173-1557093600-1557179999@www.ishp.gov.al
SUMMARY: Dita Botёrore e Melanomës   6 Maj 2019
DESCRIPTION:6 MAJ 2019 \n  \n“DITA BOTËRORE E MELANOMËS” \n  \n Dita Botёrore e Melanomës ka si synim të rrisë ndërgjegjësimin e popullatës ndaj kancerit tё lёkurёs.  \n  \nMelanoma është një nga llojet më të rrezikshme të kancerit të lëkurës. Ajo zhvillohet në qelizat ku prodhohet melanina\, pigmenti që përcakton ngjyrën e lëkurës sonë. Njohja e simptomave të para të këtij lloj kanceri mundëson zbulimin dhe trajtimin e tij\, përpara se sëmundja të përhapet. Melanoma mund të trajtohet suksesshëm\, nëse zbulohet në kohë. Shkaku i melanomës nuk është i qartë. \n  \nEkspozimi ndaj rrezeve ultravjollcë (UV) të diellit apo solarëve rrit shumë rrezikun e zhvillimit të këtij lloj kanceri. \n  \nFaktor rrezikues është edhe komponenti gjenetik\, i cili luan gjithashtu një rol të rëndësishëm. \n  \nMelanoma mund të zhvillohet në të gjithë trupin\, por më shpesh ajo zhvillohet në zonat që kanë një përqindje të lartë ekspozimi në diell\, si shpina\, këmbët\, krahët dhe fytyra. \n  \nMund të ndodhë që ajo të zhvillohet në sipërfaqe më pak të ekspozuara ndaj diellit\, si shputa e këmbës\, palma e duarve\, thonjtё\, membranat mukoze të organeve kavitare si goja\, rektumi\, vagina etj. \n  \nMelanoma mund të formohet gjithashtu në sy e quajtur ndryshe melanoma okulare dhe rrallë në organet e brendshme si p.sh.: zorrët. Këto melanoma të fshehura janë më të zakonshme në individët më lëkurë të errët. \n  \nKush është më i rrezikuar  \n  \nPersonat më të rrezikuar janë ata që kanë: \n-Lëkurë të bardhë \nTë kesh më pak pigment melanine në lëkurë do të thotë të kesh më pak mbrojtje ndaj rrezeve UV. Nëse keni flokë biondë apo të kuq\, quka apo digjeni shpejt nën rrezet e diellit\, ju keni më tepër mundësi të zhvilloni melanoma. \n-Djegie nga dielli \nNjë apo më shumë episode të djegies së lëkurës nga rrezet e diellit në fëmijërinë tuaj mund të rrisin rrezikun e melanomës në moshën adulte. \n-Ekspozim të tepruar ndaj rrezeve ultravjollcë të diellit\, i cili rrit rrezikun e zhvillimit të kancerit të lëkurës. \n-Nishane të shumta apo nishane të pazakonta në pjesë të ndryshme të trupit \nTë paturit më shumë se 50 nishane të zakonshme në trup tregon një rrezik të lartë për të zhvilluar melanomë. Gjithashtu\, edhe ekzistenca e nishaneve të pazakonta tregon për një tendencë ndaj mundësisë së zhvillimeve malinje në lëkurë. \n-Histori familjare të melanomës \nNëse një i afërm\, prind\, fëmijë apo vëlla ka patur melanomë\, individi ka një mundësi më të madhe për ta zhvilluar atë. \n-Sistem imunitar të dobësuar \nNë këtë kategori futen të gjithë pacientët me HIV/AIDS dhe ata që i janë nënshtruar një transplanti. \n  \nParandalimi dhe zbulimi i hershëm \n  \nMasa më e rëndësishme për parandalimin e kancerit të lëkurës është një mbrojtje efektive nga rrezet ultravjollcë: \n\nTë shmanget me çdo kusht djegia nga dielli.\nTë qëndrohet në hije në orën 11 – 15\, atëherë kur ngarkesa me rreze UV është më e madhe.\nTë mbahen kapelë\, syze dielli dhe rroba të përshtatshme.\nTë përdoret krem me faktor të lartë mbrojtës.\nTë mos ekspozohen kurrë drejtpërdrejt në diell\, foshnjat deri në moshën njëvjeçare.\nVeçanërisht fëmijët ёshtё mirë të mbrohen nga dielli.\n\n  \nFakte rreth kancerit të lëkurës \n\nShkaktari parësor i kancerit të lëkurës është ekspozimi ndaj rrezeve ultravjollcë në diell.\nEkspozimi i paktë ndaj rrezeve ultravjollcë është i dobishëm për njerëzit\, dhe luan një rol të domosdoshëm në prodhimin e vitaminës D.\nÇdo vit diagnostikohen rreth 130 000 melanoma malinje në gjithë rruzullin.\nEkspozimi i shpeshtë dhe djegiet e shpeshta të lëkurës nga dielli në fëmijëri mund të shkaktojnë dëmtime të pakthyeshme\, të cilat më pas mund të bëhen shkak për shfaqjen e kancerit të lëkurës.\nNjerëzit me lëkurë të errët kanë mundësi më të pakta për shfaqjen e kancerit të lëkurës\, por ata përsëri preken nga dëmtimet e shkaktuara nga ekspozimi në diell\, kryesisht te sytë dhe sistemi imunitar.\n\n  \n  \n
URL:https://www.ishp.gov.al/event/dita-bot%d1%91rore-e-melanomes-6-maj-2019/
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://www.ishp.gov.al/wp-content/uploads/2019/05/web.jpg
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;VALUE=DATE:20190507
DTEND;VALUE=DATE:20190508
DTSTAMP:20260829T124944
CREATED:20190424T110136Z
LAST-MODIFIED:20190424T110136Z
UID:9162-1557180000-1557266399@www.ishp.gov.al
SUMMARY:7 Maj 2019 Dita Botërore e Astmës
DESCRIPTION:7 Maj 2019 \nDita Botërore e Astmës \n  \nQëllimi i kësaj dite është rritja e ndërgjegjësimit lidhur me astmën dhe ndikimin që ajo ka te pacientët. Në këtë ditë synohet të rritet numri i diagnostikimeve dhe kujdesi për këtë sëmundje. \nDita Botërore e Astmës është vendosur në vitin 1998 dhe organizohet të martën e parë të muajit maj; këtë vit organizohet më 7 maj. \nAstma është një sëmundje inflamatore kronike e rrugëve të frymëmarrjes e karakterizuar nga kriza periodike që shfaqen kryesisht me probleme në frymëmarrje dhe spazma bronkiale\, të cilat variojnë në ashpërsi dhe frekuencë nga një person tek tjetri. \nSimptomat e astmës përfshijnë teshtima\, kollë\, dhimbje gjoksi dhe frymëmarrje të shpeshtë. Këto simptoma mund të shfaqen disa herë brenda ditës apo javës\, dhe mund të përkeqësohen gjatë aktivitetit fizik\, natën\, etj. Pra variojnë te pacientë të ndryshëm. \nPërsëritja e vazhdueshme e simptomave të astmës mund të shkaktojë pagjumësi\, ndjesi lodhjeje\, ulje të nivelit të aktivitetit fizik\, mungesa në punë/shkollë\, etj. \nAstma shkaktohet nga faktorë gjenetikë dhe mjedisorë. Këta faktorë ndikojnë në ashpërsinë e astmës dhe mënyrën se si reagon ndaj medikamenteve. Kjo marrëdhënie është shpesh komplekse dhe e vështirë të kuptohet. \nKontrolli i gjendjes aktuale të astmës është një hap i domosdoshëm dhe është në përgjegjësinë e profesionistëve shëndetësorë më shumë se sa të pacientëve. Menaxhimi i astmës nga ana tjetër kërkon bashkëpunimin e pacientit me stafin mjekësor. \n  \nFakte nga Organizata Botërore e Shëndetësisë\n\nSipas OBSH-së\, 235 milionë njerëz vuajnë nga astma në rang global.\nAstma është sëmundja kronike më e përhapur te fëmijët.\nAstma është e pranishme në të gjitha vendet e botës\, pavarësisht nivelit të zhvillimit   (80% e vdekjeve për shkak të astmës ndodh në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme).\nAstma në shumë raste është e padiagnostikuar dhe e patrajtuar\, duke krijuar një barrë domethënëse për individin dhe familjen\, si dhe duke kufizuar aktivitetin individual në kontekste të ndryshme të jetës.\n\n  \nHapa ndihmës për përballimin e astmës \n\nMe ndihmën e mjekut duhet të përgatitet një plan personal i trajtimit.\nPacienti duhet të njohë faktorët e rrezikut që lidhen me astmën.\nTë merren ilaçet e përshkruara nga mjeku\, të cilat mundësojnë lehtësimin e simptomave dhe mbajnë nën kontroll përkeqësimin e mëtejshëm.\nPacienti duhet të kuptojë kur simptomat përkeqësohen\nPacienti duhet të jetë i përgatitur për krizat astmatike dhe për hapat që duhet të ndërmarrë.\n\n  \n  \n
URL:https://www.ishp.gov.al/event/7-maj-2019-dita-boterore-e-astmes/
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://www.ishp.gov.al/wp-content/uploads/2019/04/poster-astma-1.jpg
END:VEVENT
END:VCALENDAR