Ushqimi i sigurt gjatë verës

Si të ruajmë shëndetin gjatë stinës së nxehtë të verës  

Vala e te nxehtit

Mbroni Shendetin me higjene te mire

Udhetimi ne kushtet e temperaturave te larta

Zjarret e pyjeve janë zjarre në mjedise të hapura, të cilat përhapen shpejt dhe përfshijnë pjesë të pyllit, shkurret, bimësinë e ulët, barin në afërsi të sipërfaqeve bujqësore, lagjet e pabanuara dhe zonat deri tek të cilat është e vështirë të arrihet.

Kushtet e veçanta të kohës, temperaturat e larta, era e fortë dhe koha e thatë, ndikojnë në krijimin dhe përhapjen e zjarrit.

Zjarret mund të shkaktohen nga dukuritë natyrore, si goditja e rrufesë (ky lloj është më i rrallë) dhe nga dora e njeriut.

• Rastësisht (lidhja e shkurtër, ngrohja e makinës, shkëndijat e shkaktuara gjatë punës).
• Ndezja e paqëllimshme (sjellja me papërgjegjësi në piknik dhe hedhja e materialeve të ndezshme).
• Shkaktimi i zjarrit me qëllim nga dora e njeriut dhe kryerja e aktiviteteve bujqësore si djegia e barërave të këqija dhe mbeturinave të tjera me origjinë bimore është e ndaluar me ligj për mbrojtjen nga zjarri. Fatkeqësisht, këto janë edhe disa nga shkaqet më të shpeshta.

Zjarret dëmtojnë pyjet, bimësinë dhe mjedisin duke rrezikuar seriozisht jetën tonë.

Për të zvogëluar rreziqet nga zjarri këshillohet:

• Mos hidhni cigaret e ndezura në mjedise të hapura.
• Mos digjni barin, bimësitë e ulëta dhe plehrat në ambiente të hapura, në mjedise urbane aponë sipërfaqet e punueshme në afërsi të pyllit.
• Mos ndizni skarën në mjedis të hapur, në afërsi të pyllit ose në afërsi të barit dhe degëve të thata.
• Shmangni punimet në vende të hapura, pasi ato mund të shkaktojnë zjarr.
• Mos lini plehrat në pyll sepse ekziston mundësia e vetëndezjes.
• Mos pini duhan gjatë korrjes së të mbjellave.
• Respektoni shenjat e ndalimit të hyrjes në fushat me rrezik të lartë nga zjarri.

Mos shuarja e cigares është shkaktari më i madh i zjarreve në pyje prandaj, asnjëherë mos e hidhni atë nga automjeti kur jeni në lëvizje.

Kur jeni në natyrë shuani gjithnjë bishtat e cigares.

Nëse shtëpia juaj gjendet brenda ose në afërsitë pyllit ju duhet :

• Të prisni shkurret e ulëta dhe të pastroni barin e thatë, gjethet, degët e vogla në një diametër prej 20 metrash rreth shtëpisë.
• Të mirëmbani oborrin, të largoni gjethet e thata dhe degët. Mos lejoni që degët të prekin muret e shtëpisë, çatinë apo ballkonin.
• Të mos mbani materiale të ndezshme dhe karburant në afërsi të shtëpisë.
• Të siguroni aparatet përkatëse kundër zjarrit dhe të bëni rregullisht testimin dhe mirëmbajtjen e tyre.
• Të siguroni çezmat me ujë dhe zorrët e ujit me gjatësi të mjaftueshme për të mbuluar fushën tëcilën do ta mbroni, si edhe rezervuarët me ujë dhe me pompë joelektrike.

Nëse zgjerohet zjarri ndaj shtëpisë suaj:

• Mos humbni vetëdijen.
• Të gjitha materialet e ndezshme/ndezëse të cilat gjenden në afërsi të shtëpisë vendosini në vende të mbyllura dhe të mbrojtura, që të mos shkaktoni përhapje më të madhe të zjarrit;
• Mbyllni të gjithë sjellësit për gaz ose lëndë djegëse në afërsi të objektit.
• Bëni të mundur kalimin e automjeteve të zjarrfikëseve.
• Ndizni dritat brenda ose jashtë për t’u shtuar dukshmëria gjatë përhapjes së tymit,nëse dukshmëria është zvogëluar.

Nëse zjarri është afër shtëpisë suaj:

• Mos e braktisni shtëpinë nëse nuk jeni plotësisht të bindur se keni të tjera mundësi strehimi të sigurt. Mundësia e mbijetesës në objektete banimit të cilat janë ndërtuar nga materiale te pandezshme është e madhe, prandaj duhet të hyjnë brenda të gjithë anëtarët e familjes, kafshët shtëpiake/bagëtia e imët.
• Mbyllni të gjitha dritaret dhe dyert, bllokoni të gjitha vendet e hapura me pëlhura të njomura.
• Largoni perdet nga dritaret.
• Lëvizni mobiliet në drejtim të pjesës së brendshme të shtëpisë.
• Mbyllni të gjitha dyert brenda shtëpisë.
• Mblidhni rezervat e ujit.
• Mblidhuni të gjithë në një vend.
• Merrni me vete llambat me bateri që do t’u duhen në rast se do të ndërpritet rryma elektrike.

Kur shuhet zjarri:

• Dilni nga shtëpia dhe menjëherë shuani zjarrin në vendete tjera ku ka mbetur.
• Sigurohuni që të gjitha vatrat e zjarrit të jenë shuar, pasi ekziston mundësia e pranisë së zjarreve të vogla në afërsi të ndërtesës apo rrezikui rindezjes.

Në laboratorin e Institutit të Shëndetit Publik ka dalë rezultati i një prej analizave mikrobiologjike të ujit të pijshëm marrë në rrjetin ujësjellës, që dyshohet të ketë shkaktuar disa simptoma në banorët e ‘Lagjes së Vjetër’ në Bulqizë.

Përgjigja e mostrës së sjellë nga Shërbimi i Sëmundjeve Infektive, Njësina Vendore e Kujdesit Shëndetësor Bulqizë, në laboratorin e ISHP, ka dalë negative për ngarkesë mikrobiologjike, pra nuk ka ndotje mikrobiale.

Për një përgjigje më të plotë për shkaktarin e simptomave tek qytetarët e Bulqizës duhet të presim rezultatet e tjera të analizave nga mostrat e marra nga grupi i ISHP në Bulqizë.

Nga ana e specialistëve të ISHP në zonën ku janë paraqitur më shumë raste, janë marrë mostra uji në rrjetin ujësjellës, këto mostra janë në proces analizimi për parametrat mikrobiologjik, fiziko-kimike dhe toksikologjike (metalet e rënda dhe pesticidet), këto analiza pritet të dalin në ditët në vijim.

Instituti i Shëndetit Publik informon qytetarët se infeksionet akute respiratore të sipërme dhe të poshtme të sistemit ALERT, survejancës sentinel të sëmundjeve të ngjashme me Gripin, paraqiten në rënie dhe aktiviteti i gripit paraqitet me intensitet mesatar. Si në vendet Europiane dhe të Rajonit edhe në vendin tonë mbizotëron qarkullimi i virusit të tipit A, nëntipi A/H1 pdm09.

Për periudhën 1 Janar – 1 Mars 2019 në ISHP janë testuar 1015 mostra nga të cilat 472 ose 47% kanë rezultuar pozitive për virusin e gripit.

Nga 472 mostrat, 374 janë me virusin A/H1pdm09, 42 mostra ose janë me virusin A/H3 dhe 56 mostra janë në virusin e tipit A (nëntipizimi është ende në proces)

Instituti i Shëndetiti Publik bën apel të mos e nënvlerësoni gripin. Sa herë nuk ndjeheni mirë, konsultohuni me mjekun. Nëse keni vështirësi me frymëmarrjen, drejtohuni menjëherë tek mjeku.

ISHP fton të gjithë qytetarët të informohen për kujdes ndaj gripit dhe të ftohtit në faqet zyrtare të këtij institucioni ku që prej fillimit të sezonit të gripit ka nisur sensibilizimin me këshilla dhe orjentim për periudhën e sezonit të gripit.

Instituti i Shëndetit Publik informon se infeksionet akute respiratore të sipërme dhe të poshtme të sistemit ALERT, survejancës sentinel të sëmundjeve të ngjashme me Gripin, në javën 07/2019 paraqiten në rënie dhe aktiviteti i gripit paraqitet me intensitet mesatar, mbizotëron qarkullimi i virusit të tipit A, nëntipi A/H1 pdm09.

Për vitin 2019 raportohen 468 (47%) raste me virusin e gripit të tipit A: 357 (76%) viruse janë nëntipi A/H1pdm09, 42 (9%) viruse nëntipi A/H3. 69 (15%) viruse tipi A – nëntipizimi është në proces.

ISHP raporton se në javën 07 të vitit 2019 vërehet prirje në rënie e numrit të infeksioneve Respiratore të Sipërme dhe të Poshtëme dhe ky numër është 28% më i ulët krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Masat e ndërmarra nga ISHP për mbrojtjen nga epidemia e Gripit:

Gjatë muajve Tetor dhe Nëntor u krye trajnim i personelit në lidhje me vaksinimin ndaj gripit dhe raportimet për të.

Më pas gjatë muajve Nëntor – Dhjetor u shpërndanë 50 mijë doza vaksine ndaj gripit , Vaxigrip (inaktive) në flakon 10 dozësh. Grupet të cilat mund të vaksinoheshin me këtë vaksinë janë: personeli shëndetësor, gratë shtatzëna, persona me sëmundje kronike si diabet, sëmundje kronike obstruktive pulmonare, sëmundje kronike të zemrës, veshkave, mëlcisë etj. si dhe persona obezë apo me imunodeficiencë të të gjitha moshave.

Gjithashtu, në pjesën e dytë të Dhjetorit, u krye edhe shpërndarja e 50 mijë dozave të tjera të vaksinës ndaj gripit , vaksinë inaktive në flakon 1 dozësh. Ashtu si vaksina tjetër edhe kjo vaksinë po përdoret për grupet me më shumë risk.

19 Shkurt 2019- Instituti i Shëndetit Publik u bën apel qytetarëve të bëjnë kujdes dhe të vaksionohen pasi vihet re se numri i rasteve të prekur nga fruthi është në rritje. ISHP bën me dije se për shkak se kjo periudhë e vitit sjell rritje të numrit të rasteve të infeksioneve respiratore dhe gripit, bëhet akoma më i rëndësishëm vaksinimi, për të parandaluar përhapjen e fruthit.

ISHP informon qytetarët se për vitin 2019 numri i të prekurve me fruth është 91 raste (pozitive).

Sipas të dhënave të ISHP grupmosha më e prekur është nën 2 vjeç. Tirana ka numrin më të lartë të rasteve 55 raste(60.4%), Lezha 10 raste(11%), Durrësi 7 raste(8%).

Ndërkohë vazhdon vaksinimi sipas kalendarit kombëtar të vaksinimit për personat në moshën 1 dhe 5 vjeç. Po ashtu edhe vaksinime të tjera që i përkasin fëmijëve të prapambetur në vaksinim, të rriturve të pavaksinuar ose me një dozë, komunitetit rom, si edhe të gjithë personave që kanë qenë në kontakt me persona të dyshuar apo të sëmurë me fruth.

Instituti i Shëndetit Publik ju bën thirrje të gjithë prindërve të vaksinojnë fëmijët e tyre sipas kalendarit kombëtar të vaksinimit dhe udhëzimeve të ISHP-së për grupet që janë më të rrezikuara.

19 Shkurt 2019- Instituti i Shëndetit Publik informon qytetarët se në vend ka aktivitet me intensitet të lartë të gripit.

Sipas raportimit si në vendet e Rajonit apo më tej vendet Europiane edhe në Shqipëri mbizotëron qarkullimi i virusit të tipit A, nëntipi A/H1 pdm09.

Nga të dhënat e raportimit sipas survejancës së infeksioneve akute respiratore të sipërme dhe të poshtme të sistemit ALERT, survejancës sentinel të sëmundjeve të ngjashme me Gripin (ILI) në rrethin e Tiranës, survejancës së infeksioneve respiratore akute të rënda (SRRA) në spitalet kryesore në të gjithë vendin si dhe raportimit rutinë, vërejmë se aktiviteti i tyre në javën e 06/2019 është i lartë por i qëndrueshëm.

Ndërsa aktivitetit i gripit është i përhapur me intensitet të lartë, me mbizotërim të qarkullimit të virusit të tipit A, nëntipi A/H1 pdm09.

Në javën e 06 të vitit 2019 vërehet prirje e qëndrueshme e numrit të infeksioneve Respiratore të Sipërme dhe të Poshtëme dhe ky numër është 19% më i ulët krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Sipas të dhënave të ISHP, për vitin 2019 janë379 raste pozitive për virusin e tipit A Gripit.

Nga këto 330(87.0%) viruse janë nëntipi A/H1pdm09, 37(9.7%) viruse nëntipi A/H3 dhe 12(3.1%) viruse të tipit A nëntipizimi është në proces.

Instituti i Shëndetiti Publik fton të gjithë qytetarët të informohen për kujdes ndaj gripit dhe të ftohtit në faqet zyrtare të këtij institucioni ku që prej fillimit të sezonit të gripit ka nisur sensibilizimin me këshilla dhe orjentim për periudhën e sezonit të gripit.

12 Shkurt 2019- Lidhur me situatën e gripit në Shqipëri, Instituti i Shëndetit Publik bën me dije për qytetarët se vendi nuk ndodhet në epidemi, por ka aktivitet me intensitet të lartë të gripit.

Nga të dhënat e raportimit sipas survejancës së infeksioneve akute respiratore të sipërme dhe të poshtme në Shqipëri ashtu si edhe në vendet e Rajonit apo më tej vendet Europiane mbizotëron qarkullimi i virusit të tipit A, nëntipi A/H1 pdm09.

Të gjitha mostrat e ardhura janë testuar me metodën molekulare të Real-Time RT PCR. Nga testimi i tyre nga 1 Janari deri në 11 shkurt janë  identifikuar 329 persona të prekur me  virusin A të gripit, nga të cilat: 231 (70.2%) viruse janë nëntipi A/H1pdm09 , 20 (6.1%) viruse nëntipi A/H3 dhe 78 (23.7%) viruse tipi A – nëntipizimi është në proces.

Në javën 05 të vitit 2019 vërehet një trend në rritje i numrit të infeksioneve Respiratore të Sipërme dhe të Poshtëme dhe ky numër është 10% më i ulët krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

ISHP thekson edhe njëherë, se AH1N1 është grip sezonal tek i cili vaksina antigrip vepron dhe  ofrohet falas për  grupet me më shumë risk; punonjësit shëndetësor, gratë shtatzëna, personat me diabet, personat me azëm apo sëmundje pulmonare, personat me sëmundje kardiake, personat me sëmundje të veshkave dhe të mëlçisë.

Instituti i Shëndetiti Publik fton të gjithë qytetarët të informohen për kujdes ndaj gripit dhe të ftohtit në faqet zyrtare të këtij institucioni ku që prej fillimit të sezonit të gripit ka nisur sensibilizimin me  këshilla dhe orjentim për periudhën e sezonit të gripit.

5 Shkurt 2019- Lidhur me situatën e Fruthit në Shqipëri, Instituti i Shëndetit Publik bën me dije se për periudhën 1 Janar- 05 Shkurt  2019 numri i të prekurve me fruth është 51 raste (pozitive).

Grupmosha më e prekur është nën 2 vjeç, rreth 45.1% të rasteve të konfirmuara dhe pjesa më e madhe e rasteve të konfirmuara i përkasin qytetit të Tiranës.

Instituti i Shëndetit Publik bën me dije se vazhdon vaksinimi sipas kalendarit kombëtar të vaksinimit për personat në moshën 1 dhe 5 vjeç. Po ashtu edhe vaksinime të tjera që i përkasin fëmijëve të prapambetur në vaksinim, të rriturve të pavaksinuar ose me një dozë, komunitetit rom, si edhe të gjithë personave që kanë qenë në kontakt me persona të dyshuar apo të sëmurë me fruth.

Instituti i Shëndetit Publik ju bën thirrje të gjithë prindërve të vaksinojnë fëmijët e tyre sipas kalendarit kombëtar të vaksinimit dhe udhëzimeve të ISHP-së për grupet që janë më të rrezikuara.

Jo vetëm fëmijët, por edhe të rriturit që nuk janë vaksinuar ndaj fruthit apo nuk kanë marrë dy doza të vaksinës, duhet të vaksinohen.

Vaksinimi ndaj fruthit është mbrojtja më e mirë për parandaluar fruthin dhe komplikacionet që vijnë prej tij. Për shkak se kjo periudhë e vitit sjell rritje të numrit të rasteve të infeksioneve respiratore dhe gripit, bëhet akoma më i rëndësishëm vaksinimi, për të parandaluar përhapjen e fruthit.