logo ishp  
www.ishp.gov.al  
line decor
Departamenti i Promocionit
line decor
 

 

Kontakte
 
 
 


 
 
Duhani vret

Dita Boterore pa duhan

 
 

DITA BOTERORE PA DUHAN

31 Maj 2009

“ Paralajmërimet shëndetësore ne produktet e duhanit te shoqerohen me figura”



Organizata Botërore e Shendetesise , zgjedh  si teme për ditën  Botërore Pa Duhan  :

Vendosjen e figurave ne Paralajmërimet shëndetësore ne paketimet e produkteve te duhanit.

Do te  japin   efekte shume  te forte përkundrejt epidemisë  globale te duhanit.

OBSH , veçanërisht miraton paralajmërimet shëndetësore ne produktet e duhanit qe te  përfshijnë edhe pikturat dhe fjalët sepse këto janë me shume efektive për te bindur njerëzit ta lëne.
Te tilla piktura paralajmëruese shfaqin ne  shume  shtete.

Ne Ditën Botërore Pa Duhan 2009, dhe gjate viteve ne vazhdim, OBSH  do te inkurajoj qeveritë te adaptojnë paralajmërimet shëndetësore te produkteve te  duhanit qe te  përcaktojnë te gjithë kriteret për një efektivitet maksimal, duke përfshire qe ato te mbulojnë me shume se gjysmën e paketës te shfaqur , se bashku para dhe prapa paketës dhe  te përmbajnë piktura.

Konventa e OBSH ne Kontrollin e Duhanit, është  detyruese për   me shume se 160 shtete pjesëmarrëse , te çilet duhet qe te   Paralajmërimet Shëndetësore si efekte te dëmshme te përdorimit te duhanit” ne  paketimet e këtyre produkteve te përmbajnë piktura.
 
 Drejtori Gjeneral i OBSH- se Margaret Chan theksoi :
“Ne mbajmë ne duar zgjidhjen e epidemisë globale te duhanit qe kërcënon jetën e një miliard  burrave, grave dhe fëmijëve gjate këtij shekulli.”

Paralajmërimet shëndetësor te produkteve te  duhanit ,  janë një pjese e madhe e zgjidhjeve rreth atyre çka flet Dr Chan.

Faktet kyçe te duhanit

Përdorimi i duhanit është një nga kërcënimet me te mëdha te shëndetit publik qe bota ka hasur ndonjëherë.

Janë me shume se një miliard duhanpirës ne bote.
Globalisht, përdorimi i produkteve te duhanit është duke u shtuar, megjithëse është duke u ulur fitimet e mëdha te shteteve.
Pothuajse gjysma e ajrit te frymemarre nga fëmijët e botes është i ndotur nga tymi i duhanit.
Epidemia është duke lëvizur ne boten ne zhvillim.
Me shume se 80% te duhanpirësve botëror jetojnë ne shtete me fitime te ultë ose te mesme.
Përdorimi i duhanit vret 5.4 milion njerëz ne vit – mesatarisht një person çdo sekondë – dhe llogarit qe 1 ne 10 te rritur te vdesë ne bote.
Duhani vret gjysmën e përdoruesve te tij.
Është një faktor rreziku për gjashte nga tete shkaktaret kryesore te vdekjeve ne bote.

Për shkak se është një prapambetje e disa viteve midis kohës kur njerëzit filluan te përdorin duhanin dhe kur shëndeti i tyre sapo filloj te vuaje, epideminë e sëmundjeve dhe vdekjen.

100 milion vdekje janë shkaktuar nga duhani ne shekullin e 20-te. Nëse tendenca aktuale vazhdon, do te rritet ne 1 miliard  vdekje ne shekullin e 21-te.
 Vdekjet e lidhura me duhanin do te rriten me shume se 8 milion ne vite nga 2030, dhe 80% e këtyre vdekjeve do te ndodhin ne boten e zhvilluar.

Efektet shëndetësore te Duhanpirjes nder te rinj

Nder te rinjtë, pasojat shëndetësore afatshkurtra te duhanpirjes përfshijnë efekte respiratorë dhe jo respiratorë, dhënie pas nikotinës, dhe rreziqe te lidhura me përdorimin e drogave te tjera. Pasojat shëndetësore afatgjata ne duhanpirjen e te rinjve janë përforcuar nga fakti qe shumica e te rinjve qe pijen duhan rregullisht vazhdojnë te pine duhan gjate moshës madhore. Pirësit e paketave te cigareve kane një nivel te ulet te funksionimit te mushkërive sesa ata persona qe nuk kane pire kurrë duhan. Duhanpirja redukton ritmin e rritjes se mushkërive.

Ne te rriturit, pirja e cigareve shkakton sëmundje te zemrës dhe atak. Studimet kane treguar qe shenjat e herëta te këtyre sëmundjeve do te shfaqen ne adoleshentet qe pine duhan.

Pirja e duhanit dëmton përshtatjen fizike te  rinjve ne periudhat se bashku te interpretimit dhe rezistencës- madje nder te rinjtë e trajnuar ne gara konkurruese. Ne një mesatare, dikush qe pi një pako ose me shume cigaresh cdo dite jeton 7 vjet me pak se dikush nuk ka pire kurrë duhan.

Rritmi i qetësimit te zemrës e duhanpirësve te rinj te rritur janë dy ose tre rrahje për minute me shpejt se jo-duhanpirësit.

Duhanpirja ne një moshe te herët shton rrezikun e kancerit te mushkërive. Për shumicën e duhanpirësve-ne lidhje me kancerin, rreziku shtohet me vazhdimin e pirjes se duhanit nga individi.


Adoleshentet duhanpirës vuajnë nga shkurtimi i  frymëmarrjes pothuajse tre here me shpesh se adoleshentet qe nuk pine duhan, dhe  dyfishojnë prodhimin e  gëlbazave , me shpesh se adoleshentet qe nuk pine duhan.

Adoleshentet duhanpirës janë te prirur qe te vizitohen me shpesh te mjeku për një ankim emocional ose psikologjik.

Adoleshentet qe pine duhan janë tre here me shume te premtues se ata jo duhanpires te përdorin alkoolin, tete here me shume te pirur te përdorin mariuanen, dhe 22 here me shume premtues te përdorin kokainën. Duhanpirja është e shoqëruar me sjellje rreziqesh te tjera, siç janë përleshjet dhe tërheqja nga seksi i pambrojtur.

31 Maj 2009
Dita Botërore Pa Duhan

Vendosja e figurave ne paralajmërimet shëndetësore në paketimin e produkteve te duhanit

Rëndësia e paketimit te produkteve te duhanit

Konsumatorët nuk dine aq sa duhet në lidhje me demet qe shkatone duhanpirja ne  shëndet.  
Paralajmërimet Shëndetësore të shoqëruara me piktura qe tregojnë nëpërmjet fotografive dëmtimet ne trupin e njeriut janë me efektive dhe me sensibilizuese.

Përdorimi i pikturave - mundësisht ato tronditëse japin efekt edhe te ata qe duhan ta fillojnë pirjen e duhanit

Industria e duhanit nuk ka kundër argument për ketë qellim. 

Tema e  Ditës Botërore  Pa Duhan në vitin 2009 është:

 "  Paralajmërimet Shëndetësore te produkteve te Duhanit".
 
Shoqërimi i paralajmërimeve shëndetësore me fotografi tronditëse i shërben strategjisë efektive për kontrollin e duhanit.

Rritja e ndërgjegjësimit publik për dëmtimet e  rënda qe shkakton duhanpirja ne shëndet , nëpërmjet këtyre fotografive ne paketat i duhanit i tregon te vërtetën publikut dhe do ta ndihmoje atë te mbaje një qëndrim me te drejte ndaj produktit vdekjeprurës.

Neni 11, i Konventës Kornizë për Kontrollin e Duhanit ( Organizata Botërore e Shëndetësisë),thotë: Angazhohen më shumë se 160 Shtetet qe kane Ratifikuar ketë konvente ( edhe vendi ynë),  që të "kryejnë paralajmërime shëndetësore duke përshkruar efektet e dëmshme për përdorimin e duhanit". Përveç kësaj,

Udhëzimet në nenin 11, të cilat janë miratuar në vitin 2008 në Konferencën e Palëve të traktatit ndërkombëtar të përcaktojnë se keto paralajmërime  duhet të paraqiten në të dyja anët e përparme dhe te pasme te paketës, të mëdha e të qartë dhe të përshkruajnë sëmundje specifike të shkaktuara nga duhanit.

Duhani është i vetmi produkt që vret edhe pse prodhuesit e dine mire ketë ,ata vazhdojnë ta prodhojnë.

Gjysma e të gjithë duhanpirësit do të vdesin nga një sëmundje e lidhur me duhanin, dhe gjysma e tyre do të vdesin para kohe.

 Mos vlerësimi sa duhet i  Paketimit te produktit të duhanit me paralajmërimet shëndetësore nuk i shërben informimit te konsumatoreve për rreziqet qe i kanosen. Ky realitet është pasqyruar në mungesën e vlerësimit të rreziqeve shëndetësore  ne përdorimin e duhanit në mesin e publikut të gjerë dhe madje edhe në mesin e profesionistëve të shëndetit.

Përfshirja e imazheve ne Paralajmërimet shëndetësore, është mënyra me e mire e komunikimit për te transmetuar rreziqet shëndetësore dhe me kosto efektive.
Kjo është për shkak se:

•Përdorimi fotove apo grafikëve përveç tekstit kanë treguar të jene veçanërisht te efektshme për të komunikuar me publikun qe te jete i motivuar për ndryshim te sjelljes;

• Përdorimi fotove apo grafikëve përveç tekstit duke ilustruar paralajmërimet shëndetësore janë efektive për te  komunikuar për rreziqet shëndetësore  me një numër  të madh të njerëzish në mbarë botën të cilët nuk mund të lexojnë;

• Përdorimi fotove apo grafikëve përveç tekstit duke ilustruar paralajmërimet shëndetësore janë efektive për duhanpirësit e rinj dhe për ata qe mund ta fillojnë pirjen e duhanit;
 
• Kostoja e qeverise për ketë  është minimal.

Gjithnjë e më shumë janë vendet që kërkojnë te vendosin me ligj përdorimin
e fotove apo grafikave përveç tekstit ne paralajmërimet shëndetësore ne paketimet e produkteve te duhanit.
Që nga 31 maj 2009, 23 Shtete  me një popullsi prej rreth 700 milion kane te vendosur me ligj ketë gjë.
Disa shtete të tjerë - Xhibuti, Mauritius, Letoni dhe Zvicër - kanë finalizuar për të zbatuar legjislacionin me ilustrimet për  paralajmërimet  shëndetësore në vitin 2010.
 
Kanada     2001
Brazil        2002
Singapor   2004
Tajlandë    2005
Venezuela  2005
Jordani     2005 

Australia   2006 
Uruguai     2006 
Panama     2006 
Belgjikë     2006 
Kili            2006 
China (Hong Kong )   2007  
Zelanda e Re             2008   
Rumani Evrope         2008 
Angli                         2008 
Egjipt                        2008 
Brunei                      2008 
Islandë                     2008 
Malajzia                    2009  
Irani,                        2009

 

 

 

 

 

 

 




 

 

 
 
 
 
             

 

 

 © Instituti i Shendetit Publik - 2007-2009